Ο κλάδος των ευρωπαϊκών αλκοολούχων ποτών χαιρετίζει την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του νομοθετικού πλαισίου των Γεωγραφικών Ενδείξεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στα γεωργικά προϊόντα, τα τρόφιμα, τους οίνους και τα αλκοολούχα ποτά. Οι νέοι κανόνες θα αυξήσουν την αποδοχή των ΓΕ σε ολόκληρη την Ένωση, θα διασφαλίσουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας των αλκοολούχων ποτών και στο διαδίκτυο, ενώ παράλληλα θα στηρίζουν ολοκληρωμένες πρωτοβουλίες βιωσιμότητας από τις ομάδες των παραγωγών που διαχειρίζονται τις ΓΕ ώστε να ενισχύσουν τη θέση τους στην αλυσίδα αξίας.
Δεδομένου ότι υπάρχουν παραπάνω από 250 διαφορετικά αλκοολούχα ποτά της Ευρωπαϊκής Ενωσης με Γεωγραφική Ένδειξη (ΓΕ) και ότι τα αλκοολούχα ποτά με ΓΕ αποτελούν τα δύο τρίτα των εξαγωγών των αλκοολούχων ποτών της ΕΕ, το σύστημα Γεωγραφικών Ενδείξεων είναι θεμελιώδους σημασίας για τον κλάδο παραγωγής των αλκοολούχων ποτών Ευρωπαϊκής προέλευσης. Τα αλκοολούχα ποτά με ΓΕ, προστατεύοντας τις μακροχρόνιες τοπικές παραδόσεις και εξασφαλίζοντας παράλληλα τα υψηλότερα πρότυπα παραγωγής και ποιότητας, αποτελούν σήμα κατατεθέν της κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.
Ο Ulrich Adam, Γενικός Διευθυντής της spiritsEUROPE σχολίασε: «Εκτιμούμε ιδιαίτερα ότι οι νέοι κανόνες θα ενισχύσουν την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων, συμπεριλαμβανομένου του διαδικτύου, και θα υποστηρίξουν δομικά την κοινή μας φιλοδοξία για βιωσιμότητα.Τα αλκοολούχα ποτά με ΓΕ αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι ολοκληρωμένες προσεγγίσεις βιωσιμότητας μπορούν να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν οργανικά με την πάροδο του χρόνου στις τοπικές κοινωνίες που παράγουν, απολαμβάνουν και μοιράζονται αυτά τα προϊόντα υψηλής ποιότητας. Οι νέοι κανόνες θα υποστηρίξουν δομικά το συνεχές ταξίδι μας προς τη βιωσιμότητα τα επόμενα χρόνια».
Εξίσου σημαντικά για τον κλάδο των αλκοολούχων ποτών, είναι οι μεταρρυθμιστικές διατάξεις που αναφέρονται:
- στον μελλοντικό ρόλο των ομάδων παραγωγών ΓΕ, τόσο εντός όσο και εκτός της Ένωσης, καθώς και
- η προστασία των αλκοολούχων ποτών όταν χρησιμοποιούνται
- σε τρόφιμα , όταν χρησιμοποιούνται ποτά με ΓΕ, ως συστατικά τους και
- στο διαδίκτυο, ο ρόλος του οποίου εξελίσσεται ταχύτατα, με το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις διαδικτυακές πωλήσεις να καταγράφουν ανοδική πορεία .
Οι εξελίξεις
Σε πολιτική συμφωνία κατέληξαν χθές Τρίτη, 24 Οκτωβρίου 2023, οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την επανεξέταση και την ενίσχυση του συστήματος γεωγραφικών ενδείξεων (ΓΕ) για τον οίνο, τα αλκοολούχα ποτά και τα γεωργικά προϊόντα, καθώς και τη διάδοση της χρήσης τους σε ολόκληρη την ΕΕ. Ο νέος κανονισμός θα αυξήσει την αποδοχή των ΓΕ σε ολόκληρη την Ένωση και θα παράσχει υψηλότερο επίπεδο προστασίας, ιδίως στο διαδίκτυο. Αυτό θα συμβάλει στην περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας των τροφίμων και στην ανάπτυξη προτύπων στην ΕΕ και θα διασφαλίσει ότι η πολιτιστική, γαστρονομική και τοπική κληρονομιά διατηρείται και πιστοποιείται ως αυθεντική τόσο εντός της ΕΕ όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο νέος κανονισμός σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις της ΕΕ για τον οίνο, τα αλκοολούχα ποτά και τα γεωργικά προϊόντα θα ενισχύσει και θα βελτιώσει το υφιστάμενο σύστημα ΓΕ με τους εξής τρόπους:
- Θα θεσπίσει ενιαίο νομικό πλαίσιο και απλουστευμένη διαδικασία καταχώρισης: Συγχωνεύονται διαφορετικοί κανόνες σχετικά με τις διαδικασίες ΓΕ και την προστασία για τους τρεις τομείς (τρόφιμα, οίνος και αλκοολούχα ποτά), με αποτέλεσμα μια ενιαία απλουστευμένη διαδικασία καταχώρισης ΓΕ για αιτούντες εντός και εκτός ΕΕ. Αυτό το απλούστερο νομικό πλαίσιο, με συντομότερους χρόνους καταχώρισης, αναμένεται να αυξήσει την ελκυστικότητα των προγραμμάτων για τους παραγωγούς, ιδίως σε χώρες με λιγότερες ΓΕ
- Θα ενισχύσει την προστασία των ΓΕ ως συστατικά σε προσυσκευασμένα τρόφιμα και στο διαδίκτυο: Οι νέοι κανόνες θα αυξήσουν την προστασία των ΓΕ που χρησιμοποιούνται ως συνιστώσες παράμετροι σε μεταποιημένα προϊόντα, καθώς και των προϊόντων ΓΕ που πωλούνται στο διαδίκτυο. Οι μεταποιητές τέτοιων προϊόντων θα πρέπει να ειδοποιήσουν εκ των προτέρων την αναγνωρισμένη ομάδα παραγωγών για αυτό το συστατικό και να περιμένουν την επιβεβαίωσή τους, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει συστάσεις για τη σωστή χρήση της ΓΕ. Ο νέος κανονισμός θα προστατεύει επίσης τις ονομασίες ΓΕ στο σύστημα ονομάτων τομέα, υποχρεώνοντας τα κράτη μέλη να αποκλείουν από την επικράτειά τους ονόματα τομέα που ενδέχεται να παραβιάζουν μια ονομασία ΓΕ.
- Θα αναγνωρίσει τις βιώσιμες πρακτικές: Οι παραγωγοί θα είναι σε θέση να αναδεικνύουν τις δράσεις τους όσον αφορά την περιβαλλοντική, οικονομική ή κοινωνική βιωσιμότητα. Το κείμενο που συμφωνήθηκε από τους συννομοθέτες παραθέτει έναν μη εξαντλητικό κατάλογο των πρακτικών βιωσιμότητας ως κίνητρο για τους παραγωγούς. Αυτό θα συμβάλει στην καλύτερη προστασία των φυσικών πόρων και των αγροτικών οικονομιών, στην εξασφάλιση τοπικών φυτικών ποικιλιών και φυλών ζώων, στη διατήρηση του τοπίου της περιοχής παραγωγής, καθώς και στη βελτίωση της καλής διαβίωσης των ζώων. Μια ομάδα παραγωγών μπορεί να αποφασίσει να καταστήσει ορισμένες βιώσιμες πρακτικές υποχρεωτικές για τα προϊόντα τους. Στην περίπτωση αυτή, οι εν λόγω πρακτικές θα πρέπει να αναγράφονται στις προδιαγραφές του προϊόντος. Σε εθελοντική βάση, οι παραγωγοί μπορούν επίσης να συντάσσουν έκθεση βιωσιμότητας, η οποία θα δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
- Θα ενδυναμώσει τις ομάδες παραγωγών: Τα νέα μέτρα θα θεσπίσουν ένα εθελοντικό σύστημα αναγνωρισμένων ομάδων παραγωγών ΓΕ, το οποίο θα συσταθεί από τα κράτη μέλη. Προκειμένου να αυξηθεί η ελκυστικότητα του συστήματος, οι εν λόγω ομάδες θα έχουν την εξουσία να διαχειρίζονται, να επιβάλλουν και να αναπτύσσουν τις ΓΕ τους για να ενισχύσουν τη θέση τους στην αξιακή αλυσίδα.
(Το δελτίο Τύπου επικαιροποιήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2023 προκειμένου να συμπεριληφθεί το κείμενο της συμφωνίας όπως εγκρίθηκε από την Ειδική Επιτροπή Γεωργίας.) Τελικό συμβιβαστικό κείμενο σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις για τον οίνο, τα αλκοολούχα ποτά και τα γεωργικά προϊόντα
Επόμενα βήματα
Οι εργασίες θα συνεχιστούν, ώστε να διατυπωθεί το τελικό νομικό κείμενο όπως προβλέπει η προσωρινή συμφωνία. Αφού ολοκληρωθεί αυτό το στάδιο, το κείμενο θα υποβληθεί στους αντιπροσώπους των κρατών μελών στην Ειδική Επιτροπή Γεωργίας (ΕΕΓ) για προσυπογραφή. Μετά την οριστική του διατύπωση από τους γλωσσομαθείς νομικούς, ο κανονισμός πρέπει να εκδοθεί επίσημα από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προκειμένου να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και να τεθεί σε ισχύ (20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του) .
Γενικές πληροφορίες και Ιστορικό
Το σύστημα γεωγραφικών ενδείξεων της ΕΕ προστατεύει τις ονομασίες των προϊόντων που προέρχονται από συγκεκριμένες περιοχές και έχουν ειδικά χαρακτηριστικά, ιδιότητες ή χαίρουν φήμης που συνδέεται με την περιοχή παραγωγής. Τα αλκοολούχα ποτά και οι αρωματισμένοι οίνοι προστατεύονται ως ΓΕ, οι οίνοι προστατεύονται ως ΠΓΕ, ενώ τα τρόφιμα και τα γεωργικά προϊόντα προστατεύονται ως ΠΟΠ, ΠΓΕ και ΕΠΙΠ. Τα σήματα της ΕΕ που εμφανίζονται στη συσκευασία του προϊόντος έχουν καθιερωθεί για να διευκολύνουν τους καταναλωτές να αναγνωρίσουν αυτά τα προϊόντα στην αγορά.
Έως τις 23 Φεβρουαρίου 2023, η Επιτροπή είχε καταχωρίσει περισσότερες από 3.500 γεωγραφικές ενδείξεις, ενώ την 1η Οκτωβρίου 2023 καταχωρίστηκαν 3.552 ονομασίες. Οι ονομασίες των προϊόντων που έχουν καταχωριστεί ως ΓΕ προστατεύονται νομικά από την απομίμηση, την κατάχρηση και την επίκληση ΓΕ εντός της ΕΕ και σε τρίτες χώρες όπου έχει υπογραφεί ειδική συμφωνία προστασίας. Η νέα πράξη του διακανονισμού της Χάγης που αφορά τις γεωγραφικές ενδείξεις αντιπροσωπεύει ένα πρόσθετο, πολυμερές πλαίσιο για την προστασία τους.
Κατά την πιο πρόσφατη μελέτη για τις ΓΕ διαπιστώθηκε ότι η αξία πώλησης ενός προϊόντος με προστατευόμενη ονομασία είναι κατά μέσο όρο διπλάσια από την αξία πώλησης παρόμοιων προϊόντων χωρίς πιστοποίηση. Εκτός από την ανάδειξη της γαστρονομικής τεχνογνωσίας της ΕΕ, οι γεωγραφικές ενδείξεις αποφέρουν σαφή οφέλη στην αγροτική οικονομία. Από αξιολόγηση προέκυψε ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είναι αποτελεσματικό και παρέχει σαφή ενωσιακή προστιθέμενη αξία. Ωστόσο, εντοπίστηκαν ορισμένοι περιορισμοί, όπως οι πολύπλοκες νομικές δομές και οι χρονοβόρες διαδικασίες καταχώρισης, η θέση των παραγωγών στην αξιακή αλυσίδα, καθώς και το χαμηλό επίπεδο επιβολής της νομοθεσίας
Προκειμένου να βελτιωθεί το υφιστάμενο σύστημα, στις 31 Μαρτίου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις της ΕΕ για τον οίνο, τα αλκοολούχα ποτά και τα γεωργικά προϊόντα, καθώς και τα συστήματα ποιότητας για τα γεωργικά προϊόντα.
Η Ομάδα του Συμβουλίου «Οριζόντια Γεωργικά Θέματα» (Γεωγραφικές ενδείξεις και ονομασίες προέλευσης) και η Ειδική Επιτροπή Γεωργίας (ΕΕΓ) εξέτασαν εκτενώς το κείμενο. Στις 8 Μαΐου 2023, η ΕΕΓ ενέκρινε τη θέση του Συμβουλίου.
Οι τριμερείς διάλογοι μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ξεκίνησαν στις 6 Ιουνίου 2023, ενώ η τελική συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2023, οπότε και επιτεύχθηκε προσωρινή συμφωνία μεταξύ των δύο θεσμικών οργάνων.
Ακολουθήστε τον ΣΕΑΟΠ στα κοινωνικά δίκτυα:
